Xã Lạc Đạo Tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi” xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên

          Ngày 19/4/2026 tức ngày 3/3 năm Bính Ngọ, tại chùa Đại Bi, thôn Xanh Tý, UBND xã Lạc Đạo Tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật Quốc gia Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi” xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên.

          Dự buổi Lễ có đồng chí Đào Mạnh Huân, Phó Giám đốc sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh; Đại Đức Thích Thông Đạt, Phó Chánh thư ký Văn phòng Giáo hội phật giáo Việt Nam tỉnh. Đồng chí Phạm Văn Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Lê Xuân Huấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; các đồng chí trong ban thường vụ Đảng ủy, thường trực HĐND, Lãnh đạo UBND xã; Ủy ban MTTQ Việt Nam xã;   Lãnh đạo UBND xã Như Quỳnh và Đại Đồng, cùng đông đảo đại biểu, phật tử trong và ngoài xã.

          Tại buổi Lễ, đồng chí Nguyễn Văn Tứ, ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Lạc Đạo báo cáo quá trình xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận và phương án bảo quản, phát huy bảo vật quốc gia Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi . Trải qua thời gian, ngôi chùa xưa đã bị phá hủy hoàn toàn, hệ thống tượng Phật và các đồ thờ tự tại chùa đều bị thất lạc. Di vật quý giá nhất còn lưu giữ lại được là tấm bia “Đại Bi Diên Minh tự bi”. Tấm bia do Sa môn Trí Hành, lệnh cho Thư gia Nguyễn Khảo Quảng cùng con cháu trùng tu lại. Sa môn Sùng Nhân soạn, và Phạm Bồng khắc bia vào năm Đinh Mão, niên hiệu Khai Thái thứ 4 (1327). Bia được tạo tác bằng đá xanh nguyên khối với kích thước: Chiều rộng 60cm, chiều cao 100 cm, dầy 11cm .

          Nội dung văn bia được khắc kín hai lòng bia và hai cạnh bia cho biết: Nhà sư Trí Hành, từng làm quan triều Trần, là người từ bi bác ái, thấy chùa Đại Bi đổ nát đã đứng ra khởi xướng, hưng công và lệnh cho Thư gia Nguyễn Khảo Quảng cùng con cháu trùng tu lại. Công việc tu sửa lại chùa được diễn ra từ năm Giáp Tý (1324) đến năm Bính Dần (1326) thì hoàn thành. Sau khi hoàn thành đã sai Sa môn Sùng Nhân soạn và Phạm Bồng khắc bia để ghi tên họ những người đã công đức tiền của và ruộng đất vào chùa. Tấm bia là hiện vật gốc độc bản. Bia được chế tác bằng kỹ thuật thủ công mô tả sự kiện tu bổ chùa Đại bi trong các năm 1324 - 1326 và tấm lòng hướng Phật của một vị dòng dõi quý tộc Sa môn Trí Hành Hán. Kỹ thuật thủ công đó được thể hiện rõ trên toàn bộ thể thức của một bia đá cổ thời Trần. Diềm trán tròn, hình rồng trên trán bia, các diềm bên, chạm hoa cúc dây, diềm chân bia chạm sóng nước, lòng bia khắc chữ Hán, kích cỡ trung bình và là một tấm bia thời Trần hiếm hoi có hiện trạng còn rõ ràng như vậy. So sánh tổng thể bia là hiện vật gốc độc bản.

          Tấm bia là hiện vật có giá trị về lịch sử, văn hóa tiêu biểu. Văn bản của bia có chữ Nôm, có tên các đơn vị hành chính của khu vực Lạc Đạo và các vùng lân cận. Do vậy, văn bia có giá trị cùng tư liệu nghiên cứu các đơn vị hành chính cũng như vấn đề chữ Nôm thời Trần...Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi” có giá trị tiêu biểu, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí là bảo vật Quốc gia...Với giá trị đó, ngày 18/1/2024, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 73/QĐ-TTg về việc công nhận  bảo vật quốc gia Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi” xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên.

          Tại buổi Lễ, đồng chí Đào Mạnh Huân, Phó Giám đốc sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh đã trao Quyết định công nhận bảo vật Quốc gia cho xã Lạc Đạo đối với Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi”. Phát biểu tại buổi Lễ, đồng chí Phó Giám đốc Sở đề nghị UBND xã Lạc Đạo cần xây dựng kế hoạch với phương án chi tiết để bảo vệ, giữ gìn bảo vật quốc gia Bia “Đại Bi Diên Minh tự bi”. Đây là hiện vật quí hiếm có giá trị cùng tư liệu nghiên cứu các đơn vị hành chính cũng như vấn đề chữ Nôm thời Trần...

          Thời gian tới xã Lạc Đạo tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hội viên, nhân dân tích cực hưởng ứng và thực hiện các hoạt động tín ngưỡng đúng quy định của pháp luật. Đồng thời quảng bá và thông tin rộng rãi để Nhân dân trong và ngoài xã biết đến những giá trị di sản văn hóa Quốc gia trên địa bàn.